Bazen çocuklar yaptıkları hatanın farkındadır. Yanlış bir şey olduğunu hisseder, hatta bazen hatayı gösterdiğinde hemen kabul eder. Ama ilginç olan şudur; aynı hatayı bir süre sonra yeniden yapabilir.
Bu durum çoğu zaman yeterince dikkat etmemek ya da kontrol etmemek olarak yorumlanır. Çocuğun daha yavaş ilerlemesi, daha dikkatli olması ya da yaptığı işi tekrar gözden geçirmesi istenir.
Oysa mesele her zaman hatayı görmek değildir.
Bazen asıl sorun, hatayı fark ettikten sonra süreci yeniden düzenleyememektir.
Çünkü öğrenme yalnızca doğruyu ve yanlışı ayırt etmekten oluşmaz. Aynı zamanda yapılan hatayı analiz etmek, neden oluştuğunu anlamak ve bir sonraki adımda farklı bir karar verebilmek gerekir.
Bazı çocuklarda bu geçiş beklenenden daha zor gerçekleşir.
Bu yüzden şunu görürsün:
- Hatasını kabul eder ama tekrarlar
- Yanlış olduğunu bilir ama değiştiremez
- Düzeltmesi gereken noktayı görür ama uygulayamaz
Yani problem her zaman farkındalık eksikliği değildir.
Bazen problem, öğrenme sürecinin kendini güncelleyememesidir.
Burada yapılan en büyük hata daha fazla uyarı vermektir. Aynı şey tekrar tekrar söylenir. Daha dikkatli olması beklenir. Ama çocuk zaten hatanın farkındaysa, mesele bilgi eksikliği değildir.
Şunu net görelim. Öğrenmenin önemli bir kısmı hata yapmamak değil, yapılan hatadan sonra sistemi yeniden düzenleyebilmektir. Çünkü gelişim, doğruyu bilmekten çok süreci güncelleyebilme becerisiyle ilgilidir.
Ve bu dışarıdan bakarak her zaman anlaşılamaz.
Çocuk hangi noktada aynı hataya geri dönüyor, neden farklı bir strateji geliştiremiyor, süreç hangi aşamada kendini yenileyemiyor... bunlar yalnızca sonuca bakılarak görülemez.
Bu yüzden yanlış yolu kapatalım. Daha fazla uyarmak tek başına çözüm değildir. Aynı şeyi tekrar söylemek de çoğu zaman yeterli olmaz.
Çünkü mesele hatayı görmek değil, hatadan sonra süreci değiştirebilmektir.
Bu yüzden süreç ölçülmek zorundadır.
Applexia çocuğun hangi noktada aynı örüntüye geri döndüğünü, öğrenme sürecinin nerede güncellenemediğini ve hangi aşamada gelişimin durduğunu görünür hale getirir. Böylece yalnızca hata değil, hatanın arkasındaki süreç de anlaşılabilir.
Gerçek değişim de burada başlar.
Eğer aynı hatalar tekrar ediyor, çocuk yanlış olduğunu bildiği şeyleri yeniden yapıyor ya da düzeltmeye çalışmasına rağmen ilerleme oluşmuyorsa, sorun yalnızca dikkat olmayabilir.
Sorun, öğrenme sürecinin kendini güncelleyememesi olabilir.
Ve bu görüldüğünde yaklaşım tamamen değişir.